Dzieci żyją w internecie. Jak mądrze wspierać je w cyfrowym świecie? #ŚWIETLIX

Internet nie jest już dla młodych ludzi osobnym światem, do którego zaglądają od czasu do czasu. To część ich codzienności, relacji i sposobu poznawania rzeczywistości. Jak wspierać dzieci w bezpiecznym korzystaniu z nowych technologii? Jak rozpoznawać dezinformację i reagować na zagrożenia w sieci? O tym podczas szkolenia #ŚWIETLIX „Cyberbullying, fake news i manipulacja obrazem” opowiedziała Barbara Michalska, wiceprezeska Fundacji EDUKABE z Łodzi.

„To nie są już dwa środowiska”

Granica między światem online a offline coraz bardziej się zaciera. Dzieci nawiązują znajomości w internecie, szukają rozrywki i czerpią z niego wiedzę. Dlatego wychowawcy świetlic muszą być gotowi na rozmowy o cyberprzemocy, szantażu, niebezpiecznych kontaktach czy udostępnianiu nieodpowiednich treści.

Co zrobić, gdy dziecko rozsyła innym nieodpowiednie materiały lub namawia do tego rówieśników? Warto wcześniej ustalić w placówce jasne procedury reagowania. Nie chodzi wyłącznie o wyciąganie konsekwencji, ale przede wszystkim o ochronę dzieci i zapobieganie kolejnym niebezpiecznym sytuacjom.

W trudnych sytuacjach działajmy zespołowo, a nie w pojedynkę. Współpraca wychowawców, wspólne ustalenia i wsparcie specjalistów pomagają skuteczniej zadbać o bezpieczeństwo podopiecznych.

Jak rozmawiać z dzieckiem o dezinformacji?

Rozwój sztucznej inteligencji sprawia, że coraz trudniej odróżnić prawdziwe zdjęcia i nagrania od tych zmanipulowanych. Jak uczyć dzieci krytycznego myślenia? Barbara Michalska zwróciła uwagę, że zanim od razu ocenimy ich odpowiedzi, warto zadać pytania: „Skąd wiesz, że to prawda?”, „Gdzie znalazłaś tę informację?” albo „Czy możemy potwierdzić ją w innym źródle?”.

Prelegentka zwróciła uwagę na praktyczne narzędzia, które mogą pomóc w edukacji medialnej. Jednym z nich jest TinEye – wyszukiwarka obrazów pozwalająca sprawdzić, gdzie dane zdjęcie pojawiało się w internecie. Warto również korzystać z materiałów edukacyjnych, takich jak What The FEJK?!, które pomagają uczyć się rozpoznawania fałszywych informacji.

Nie tylko zakazy, ale przede wszystkim rozmowa

Bezpieczeństwo dzieci w sieci nie powinno opierać się wyłącznie na zakazach i karach. Ważne jest wyjaśnianie konsekwencji konkretnych zachowań, takich jak szantażowanie w internecie czy rozpowszechnianie intymnych materiałów bez zgody.

Jeśli dziecko zgłasza niepokojącą treść, warto przejść przez proces jej zgłoszenia razem z nim. Dzięki temu nie tylko pomagamy rozwiązać problem, ale też wzmacniamy jego poczucie sprawczości. Równie ważne jest informowanie dziecka o kolejnych krokach podejmowanych przez dorosłych. Wiedząc, co się wydarzy i z kim będzie rozmawiać, czuje się bezpieczniej i nie zostaje samo z niepewnością.

Jak podkreślała prelegentka, nie jesteśmy w stanie uratować każdego. Możemy jednak reagować, korzystać z ustalonych procedur i szukać wsparcia. Warto też przygotować dziecko, że gdy zdecyduje się poprosić o pomoc, może zaobserwować pewne sygnały, np.: stres, przyspieszone bicie serca czy pocenie dłoni. Może się też pojawić panika i odrzucenie połączenia po usłyszeniu głosu z drugiej strony. To naturalne reakcje, których nie trzeba się wstydzić.

W kontekście kryzysów psychicznych warto znać również platformę „Życie warte jest rozmowy”, oferującą wsparcie i informacje dla osób szukających pomocy.

Zacznij od zainteresowania

Czy rozmawiasz z dziećmi o internecie tylko wtedy, gdy pojawia się problem? A może potrafisz zainteresować się tym, co je w nim bawi i inspiruje? Michalska zaproponowała proste pytanie, które może stać się początkiem takiej rozmowy: „Co ostatnio fajnego zrobiłeś przy użyciu telefonu?”

Zamiast zaczynać od kontroli i ograniczeń, możesz zacząć od ciekawości. Dzięki temu łatwiej budować zaufanie i sprawić, że dziecko przyjdzie do nas również wtedy, gdy w internecie wydarzy się coś trudnego.

Dziękujemy Barbarze Michalskiej za wartościową prelekcję, praktyczne wskazówki i przypomnienie, że choć technologia się zmienia, dzieci nadal najbardziej potrzebują uważnych, wspierających dorosłych. Bo bezpieczeństwo dziecka zaczyna się od silnej relacji 🙂